Lublin stał się kolejnym przystankiem ogólnopolskiej trasy technologiczno-naukowej „IGNIS – Polska sięga gwiazd”. 16 grudnia odwiedził nas dr Sławosz Uznański-Wiśniewski – astronauta Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz pierwszy Polak, który przebywał na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Gospodarzami spotkania były uczelnie publiczne zrzeszone w Związku Uczelni Lubelskich: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Politechnika Lubelska, Uniwersytet Przyrodniczy, Uniwersytet Medyczny i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II.
Wydarzenie zostało podzielone na dwie części: akademicką, która odbyła się w Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego i edukacyjną w Lubelskim Centrum Konferencyjnym.
Podczas spotkania w Filharmonii studenci, przedstawiciele władz centralnych (m.in. Andrzej Szeptycki – podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego), samorządowych i uczelni mogli posłuchać inspirującego wystąpienia dr. Uznańskiego-Wiśniewskiego. Uczestnicy wrócili pamięcią do historycznych dla Polski chwil, kiedy to po raz drugi przedstawiciel naszego kraju znalazł się w przestrzeni kosmicznej. Astronauta mówił o misji Axiom-4 i wielomiesięcznych przygotowaniach do lotu. Z pasją opisywał konstrukcję rakiety, czynności wykonywane tuż przed wejściem na pokład, start i lot na ISS, a także pierwsze chwile po dotarciu na stację.
„Międzynarodowa Stacja Kosmiczna to trochę taki dom na orbicie. Musi generować własne zasilanie, ma wodę pitną, miejsca do spania, ale przede wszystkim jest miejscem pracy (…). Axiom-4 była misją, która wykonała najwięcej eksperymentów naukowych i demonstracji technologicznych w historii krótkoterminowych lotów kosmicznych” – zaznaczył astronauta. Opowiedział też m.in. o stacji kosmicznej, życiu na orbicie i prowadzonych w kosmosie badaniach. Motywował młodych ludzi do dalszego rozwoju i odważnego sięgania po marzenia.
Na koniec wykładu dr Uznański-Wiśniewski przekazał władzom lubelskich uczelni: prof. Radosławowi Dobrowolskiemu, prof. Zbigniewowi Paterowi, dr hab. Beacie Piskorskiej, prof. KUL, prof. Krzysztofowi Kowalczykowi i prof. Jarogniewowi Łuszczce emblematy polskiej misji kosmicznej IGNIS, które towarzyszyły mu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. „Te flagi były w kosmosie razem ze mną. Przeleciały 320 orbit wokół Ziemi i ponad 13 milionów kilometrów” – mówił. Z kolei rektorzy wręczyli astronaucie obraz przedstawiający Zamek Lubelski, nad którym symbolicznie świeci księżyc.
Podczas wydarzenia głos zabrał m.in. płk Marcin Mazur (wiceprezes Polskiej Agencji Kosmicznej): „Odwaga, zainteresowanie i otwartość na nowe wyzwania pozwalają spełniać marzenia. To wyjątkowy moment, kiedy możemy poznać tajniki pracy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, wielkim laboratorium, w którym powstają rozwiązania możliwe później do wykorzystania w życiu codziennym i gospodarce. Dzięki nim żyje nam się lepiej i wygodniej”.
Uczestnicy spotkania mogli także poznać szczegóły eksperymentów, które wykonywał w kosmosie polski astronauta. O projekcie PhotonGrav opowiedział dr Dariusz Zapała z firmy Cortivision, zaś o eksperymencie pn. Stability of drugs mówił dr inż. Jakub Włodarczyk z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych Polskiej Akademii Nauk.
Podczas wydarzenia każdy miał niepowtarzalną okazję, aby zadać pytanie astronaucie. W trakcie sesji Q&A studenci pytali m.in. o przystosowanie organizmu do warunków panujących w kosmosie, drogę dr. Uznańskiego-Wiśniewskiego do sukcesu, a także o codzienność na stacji kosmicznej i uczucia towarzyszące człowiekowi podczas lotu w kosmos. Najwięcej pytań dotyczyło tego, kto może lecieć w kosmos i czy polscy uczniowie i studenci mają na to szansę.
„Kosmos jest dla wszystkich! Przemysł kosmiczny potrzebuje ekspertów praktycznie z każdej dziedziny nauki. Niezależnie, czy zajmujecie się geologią, nauką o klimacie, inżynierią, fizyką, czy medycyną. Najważniejsze, żeby stać się naprawdę niezłym specjalistą i budować swoją wiedzę długoterminowo (…). To jest tak multidyscyplinarna dziedzina, że każdy z Was może pracować i zajmować się eksploracją, technologią kosmiczną, wsparciem sektora prywatnego lub instytucjonalnego itd.”
Pod koniec części akademickiej odbył się panel dyskusyjny pt. „IGNIS. Misja. Inspiracja” z udziałem astronauty i naukowców reprezentujących uczelnie zrzeszone w ZUL: dr. Macieja Brysia (UP), mgr. Mateusza Kwaśnika (KUL), prof. Ryszarda Naskręckiego (UMCS), dr Justyny Szerement (PL), dr. Jana Warchoła (UMLub) i dr. Dariusza Zapały (KUL). Dr Uznański-Wiśniewski podsumował dyskusję słowami: „Uniwersytet daje świetną bazę, wiedzę i podstawę do tego, żeby móc pójść dalej. Jednak to, jak wykorzystamy te umiejętności, zależy od każdego z nas”.
Spotkanie zakończyło się pamiątkowym, grupowym zdjęciem z astronautą. Studenci mieli także szansę otrzymać plakat z autografem.
W Lubelskim Centrum Konferencyjnym dr Uznański-Wiśniewski spotkał się z dziećmi i młodzieżą szkolną. Był to czas na wspólne odkrywanie nauki. Uczniowie mogli porozmawiać z polskim astronautą i zadań mu dociekliwe pytania. Nie zabrakło także pamiątkowego zdjęcia.
W specjalnej strefie zaprezentowały się z kolei studenckie koła naukowe z pięciu uczelni ZUL. W tej części wydarzenia uczniowie mogli również zobaczyć m.in. wystąpienie Heweliuszy Nauki – Tomasza Ruszkowskiego, Pawła Jaskólskiego i Mikołaja Karpińskiego, którzy otrzymali tytuł Popularyzatora Nauki 2019 w kategorii Zespół.
Spotkanie z astronautą było niezwykle inspirującym doświadczeniem. Wszyscy mieli okazję nie tylko poszerzyć swoją wiedzę, ale również zadać pytania i posłuchać o tym, jak pasja, wytrwałość i konsekwencja w działaniu mogą prowadzić do realizacji marzeń. Wydarzenie z pewnością na długo pozostanie w pamięci uczestników.
Organizatorami trasy „IGNIS – Polska sięga gwiazd” są Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polska Agencja Kosmiczna i Europejska Agencja Kosmiczna.
Fot. Bartosz Proll, Michał Piłat
